Te zien van 7 september 2019 t/m 19 januari 2020

Design van het Derde Rijk

Design Museum Den Bosch presenteert als eerste ter wereld een overzichtstentoonstelling van design van het Derde Rijk. De Volkswagen Kever, de Olympische Spelen in 1936, de swastika en de films van Leni Riefenstahl. De belangrijke bruiklenen komen uit grote Duitse musea te Berlijn en München.

Design van het Derde Rijk

De twintigste eeuw wordt gedefinieerd door de Duitse nazi-dictatuur tussen 1933 en 1945. Goed en slecht, mooi en lelijk worden sindsdien gerelateerd aan deze belangrijke periode uit de moderne geschiedenis. Het nazisme kwam in de kern neer op de twee beloften die Hitler aan Duitsland had gedaan in zijn politieke pamflet Mein Kampf uit 1925: Lebensraum en raciale zuiverheid van het Duitse volk. De vormgeving en de propaganda van het Derde Rijk verbeeldden de extreme en ogenschijnlijk tegenstrijdige bedoelingen van de nazi-ideologie. Enerzijds manifesteerde zich de geruststellende utopie van een nostalgische Blut & Boden-cultuur, anderzijds de verlokkingen van een voortschrijdende technologische moderniteit. Een megalomaan staats- en partij-classicisme bezegelde de claim op de historische eeuwigheid van het nazi-rijk. De tentoonstelling Design van het Derde Rijk analyseert de betekenis van de traditionele en moderne vormgeving van de totalitaire Duitse nazi staat, die zich uitstrekt tot vandaag. De tentoonstelling maakt gebruik van belangrijke bruiklenen en expertise van grote musea en andere instituten in Duitsland en Nederland, als het Deutsches Historisches Museum te Berlijn en het Institut für Zeitgeschichte te München. In deze tentoonstelling valt niets te beleven maar veel te begrijpen.

De tentoonstelling participeert in de herdenking 75 jaar vrijheid.

‘De nazi’s verpakten hun fascistische boodschap in vooruitstrevend design’

Henny de Lange interviewde voor Trouw directeur en conservator Timo de Rijk over de tentoonstelling ‘Design van het Derde Rijk’. “Het is haast niet te bevatten, maar werkelijk alles, tot de lucifersdoosjes toe, stond in het teken van de nazi-ideologie. Met de rillingen over de rug kijk je ernaar en vraag je je af hoe dit heeft kunnen gebeuren. (…) Ik vind het mijn plicht om te laten zien dat design en kunst niet altijd maar mooi zijn en verheffen, maar ook met een perverse bedoeling kunnen worden gemaakt.” Lees hier het hele artikel. 

‘Een heikele onderneming: museumdirecteur op zoek naar nazi-design in Duitse depots’

Karolien Knols vergezelde voor de Volkskrant Timo de Rijk en gastconservator Almar Seinen tijdens een onderzoeksreis naar Duitsland. “In de naoorlogse geschiedschrijving voert, terecht, de gruwelijkheid en de perversiteit van het naziregime de boventoon, maar in 1933 was de verleiding om achter de beweging aan te lopen heel groot. Mijn stelling is dat de vormgeving uit de periode tussen 1933 en 1945 sterk heeft bijgedragen aan de snelle verspreiding van de nazi-ideologie. Dat wil ik onderzoeken.” Lees hier het hele artikel